เพราะการป้องกันง่ายกว่าการรักษา! วิธีแก้ท้องเสีย ท้องร่วง ทำได้เองด้วยโพรไบโอติก (Probiotic)
กันยายน 12, 2023
Probiotics and โรคปอด
กันยายน 21, 2023
เทคฮอร์โมน ผ่าตัดแปลงเพศ แล้วควรทานโพรไบโอติก
เทคฮอร์โมนเพศ คืออะไร
การเทคฮอร์โมนเพศ หรือการรับฮอร์โมนเพศ หรือการใช้ฮอร์โมนบำบัดเพื่อการข้ามเพศ เป็นหนึ่งในวิธีแปลงเพศสำคัญที่ไม่ต้องเจ็บตัว ไม่ต้องผ่าตัด สรีระก็เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงสรีระไปตามฮอร์โมนเพศที่ได้รับได้ หลังจากเทคฮอร์โมนเพศอย่างถูกวิธีต่อเนื่องอย่างน้อย 3 เดือนขึ้นไป ก่อนจะสามารถเทคฮอร์โมนเพศได้นั้น ไม่ว่าจะฮอร์โมนเพศชาย หรือหญิง ผู้เข้ารับบริการต้องได้รับการประเมินสภาพจิตใจจากจิตแพทย์อย่างน้อย 2 ท่านแล้วว่า มีภาวะ“Gender dysphoria (GD)” หรือเป็นผู้ที่ไม่มีความสุขกับสรีระทางเพศแต่กำเนิดอย่างรุนแรงจริง
- การเทคฮอร์โมนเพศชาย หรือการรับฮอร์โมนเพศชาย หรือการใช้ฮอร์โมนบำบัดเพื่อการข้ามเพศ จะใช้ฮอร์โมนแอนโดรเจน (Androgen) หรือ โทสเธอโรน (Testosterrone) เพื่อให้เกิดผลลัพธ์ต่อไปนี้
- ลดทอน หรือกำจัดฮอร์โมนเพศที่มีอยู่เดิม อิทธิพลของฮอร์โมนเพศชายจะลดประสิทธิภาพการทำงานของรังไข่ซึ่งเป็นแหล่งผลิตฮอร์โมนเพศหญิงที่สำคัญลง ทำให้รังไข่ผลิตไข่น้อยลง ไข่จึงตกน้อยลงๆ ประจำเดือนจะเริ่มขาดและค่อยๆ หายไป
- กระตุ้น หรือเสริมฤทธิ์ฮอร์โมนเพศตรงข้าม อิทธิพลของฮอร์โมนเพศชายจะกระตุ้นให้มีการเปลี่ยนแปลงทางสรีระคล้ายเพศชายมากขึ้น เช่น มีขน หนวด เครา เพิ่มมากขึ้น เสียงใหญ่ขึ้น สะโพกผายลดลง กล้ามเนื้อแข็งแรงและเติบโตมากขึ้น สะโพกผายลดลง
- การเทคฮอร์โมนเพศหญิง (Feminizing hormone therapy) หรือที่เรียกว่า หญิงข้ามเพศ (Transwomen) ด้วยการให้ยายับยั้งฮอร์โมนเพศชายเพื่อลด หรือกดฮอร์โมนเพศชายให้น้อยลง และเสริมฮอร์โมนเพศหญิง ได้แก่ ฮอร์โมนเอสโตรเจน (Estrogen) เพื่อให้ฮอร์โมนความเป็นชายไม่เหลือ เพื่อเปลี่ยนสรีระร่างกายให้คล้ายเพศหญิงมากขึ้น เช่น ลดการมีหนวด เครา เปลี่ยนเสียงให้แหลมขึ้น เค้าโครงหน้าตาหวานขึ้น เป็นต้น
ชนิดของการเทคฮอร์โมน
- ฮอร์โมนแบบฉีด ออกฤทธิ์เร็ว สามารถปรับลดระดับการรับฮอร์โมนได้ตามต้องการ หากน้อยเกินไป หรือสูงเกินไป ข้อเสีย: ต้องไปโรงพยาบาลบ่อย เจ็บตัวจากการฉีดยา มีทั้งยาฉีดที่ออกฤทธิ์ระยะสั้น (ฉีดทุก 2-4 สัปดาห์) แต่ต้องมารับฮอร์โมนตามกำหนดเพราะโดยทั่วไปฮอร์โมนจะออกฤทธิ์สูงสุดภายใน 2 สัปดาห์แรกหลังรับฮอร์โมน และฤทธิ์จะค่อยๆ ตกลง ดังนั้นถ้าเลยกำหนดมาฉีดฮอร์โมนเพิ่ม ระดับฮอร์โมนในร่างกายจะตกลงทำให้การกระตุ้นการเปลี่ยนแปลงสรีระชะงักได้ ส่วนยาฉีดที่ออกฤทธิ์ระยะยาว (ฉีดทุก 3 เดือน) จะออกฤทธิ์แบบค่อยๆ เพิ่มขึ้นแล้วจึงลดลง ข้อดีคือ ไม่ต้องมาฉีดฮอร์โมนบ่อย แต่จะปรับลดระดับฮอร์โมนไม่ดีเท่ายาฉีดที่ออกฤทธิ์ระยะสั้น
- ฮอร์โมนแบบรับประทาน สะดวก ไม่เจ็บตัว สามารถรับประทานได้เอง ไม่จำเป็นต้องมาโรงพยาบาล
ข้อเสีย: ออกฤทธิ์ระยะสั้นจึงต้องรับประทานต่อเนื่องทุกวัน เพราะถ้าลืมรับประทานยา ระดับฮอร์โมนจะตกลง ส่วนราคาฮอร์โมนแบบรับประทานถือว่า ไม่ถูกไปกว่ายาฉีดเพราะต้องรับประทานบ่อยและรับประทานเป็นจำนวนมาก นอกจากนี้การรับประทานฮอร์โมนยังมีผลต่อตับและเห็นผลการเปลี่ยนแปลงทางสรีระ “ช้ากว่า” การใช้ฮอร์โมนแบบอื่น - ฮอร์โมนแบบทา สะดวก ไม่เจ็บตัว ไม่จำเป็นต้องมาโรงพยาบาล
ข้อเสีย: ออกฤทธิ์ระยะสั้นมากเพียง 24 ชั่วโมงเท่านั้น ต้องทาตามส่วนต่างๆ ของร่างกายทุกวัน โดยเฉพาะบริเวณที่ไม่มีขนปกคลุมเพื่อให้ฮอร์โมนแทรกซึมลงสู่ผิวหนังและออกฤทธิ์ได้ดี เช่น ท้อง หัวไหล่ ท้องแขนด้านใน หลังทาเจลฮอร์โมนยังต้องรอให้เจลแห้งก่อนสวมใส่เสื้อผ้า เพื่อป้องกันการเลอะเทอะ - ฮอร์โมนแบบพลาสเตอร์ สะดวก ไม่เจ็บตัว ไม่จำเป็นต้องมาโรงพยาบาล
ข้อเสีย: ออกฤทธิ์ระยะสั้นมากเพียง 24 ชั่วโมงเท่านั้น ต้องปิดพลาสเตอร์ตามส่วนต่างๆ ของร่างกายทุกวัน โดยเฉพาะบริเวณที่ไม่มีขนปกคลุมเพื่อให้ฮอร์โมนแทรกซึมลงสู่ผิวหนังและออกฤทธิ์ได้ดี เช่น ท้อง หัวไหล่ ท้องแขนด้านใน ด้านในต้นขา
การผ่าตัดแปลงเพศ
การผ่าตัดแปลงเพศ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปลี่ยนแปลงอวัยวะเพศจากเดิมให้ดูเหมือนอวัยวะเพศที่ต้องการทั้งในแง่รูปลักษณ์ภายนอก ความรู้สึก และการใช้งาน โดยใช้ส่วนต่าง ๆ ของอวัยวะเพศเดิมเพื่อสร้างอวัยวะเพศใหม่ที่สามารถรับรู้ถึงความรู้สึกและใช้งานได้เปรียบเสมือนว่าเป็นเพศที่ต้องการ
โพรไบโอติกเกี่ยวข้องอย่างไร ?
การทานโพรไบโอติกในปัจจุบันเริ่มนิยมเพิ่มมากขึ้น ส่วนใหญ่จะคิดว่า โพรไบโอติกเหมาะกับผู้หญิงเท่านั้น แต่ความเป็นจริงสามารถทานได้ทุกเพศสภาพ และยังมีประโยชน์ในด้านต่าง ๆ ที่แต่ละเพศสภาพต้องการมากกว่าที่เราคิด เพราะโพรไบโอติกไม่ได้แค่ช่วยเรื่องปรับสภาวะทางเดินอาหารในสมดุลเท่านั้น การที่เรามีสุขภาพระบบทางเดินอาหารที่ดีเนี้ยแหละ จะเป็นจุดเริ่มต้นของการปรับสภาพร่างกายในดีขึ้นในหลาย ๆ อวัยวะ หลาย ๆ ระบบของร่างกาย โดยเฉพาะผู้ที่เทคฮอร์โมนหรือผ่าตัดแปลงเพศนั้นยิ่งควรทานโพรไบโอติก ด้วยเหตุผลต่างๆ ดังนี้
- โพรไบโอติกช่วยปรับสมดุลระดับฮอร์โมน
มีหลายงานวิจัยกล่าวว่า โพรไบโอติกสามารถช่วยปรับระดับสมดุลฮอร์โมนในร่างกายได้จากการปรับระดับสมดุลของจุลินทรีย์ในลำไส้ซึ่งเกี่ยวข้องกันด้วย Gut-brain axis หากร่างกายอยู่ในช่วงเทคฮอร์โมน อาจส่งผลให้ระดับฮอร์โมนไม่คงที่ และการที่ฮอร์โมนไม่สมดุลอาจจะก่อให้เกิดอาการข้างเคียงต่าง ๆ ตามมา เช่น ท้องเสีย ท้องไส้ปั่นป่วน อาเจียนบ่อย หากทานโพรไบโอติกสามารถปรับให้ฮอร์โมนสมดุลมากขึ้นได้ และสามารถช่วยลดอาการข้างเคียงต่างๆ
- โพรไบโอติกช่วยลดการอักเสบในตับระหว่างเทคฮอร์โมน
ในปี 2022 มีงานวิจัยกล่าวว่า ผู้ที่เทคฮอร์โมนมักมีปัญหาหรือมีความเสี่ยงที่จะเกิดตับอักเสบร่วมด้วยเนื่องจากสารเคมีที่นำเข้าสู่ร่างกาย ส่งผลให้การทำงานของตับหนักมากขึ้นจนทำลายเซลล์ตับและเกิดเป็นตับอักเสบได้ในที่สุด หากทานโพรไบโอติกสายพันธุ์ที่มีส่วนช่วยในการลดการอักเสบจะสามารถลดความเสี่ยงในการเกิดโรคเหล่านี้ตามมาได้ และยังช่วยเสริมเพิ่มคุ้มกันได้อีกด้วย
- โพรไบโอติกช่วยปรับสมดุลจุลินทรีย์ในช่องคลอดใหม่ในผู้ที่ผ่าตัดแปลงเพศและปรับสมดุลจุลินทรีย์ในผู้ที่เทคฮอร์โมนเพศชาย
เป็นปัญหาที่ค่อนข้างใหญ่สำหรับผู้หญิงที่เทคฮอร์โมนเพศชาย นอกจากช่วยให้เอสโตรเจนลดลงแล้ว แต่กลับทำให้จุลินทรีย์ในช่องคลอดมีความผิดปกติ และอาจส่งผลให้เกิดช่องคลอดแห้งและปัญหาอื่นๆ ตามมา การรักษาด้วยโพรไบโอติกหลังจากทานเทคฮอร์โมน หรือร่วมกับการเทคฮอร์โมนเพศชาย เป็นการช่วยปรับระดับสมดุลจุลินทรีย์ในช่องคลอดให้กลับมาเป็นปกติ โดยจะส่งผลให้ภายในช่องคลอดมีระดับค่า pH ที่ปกติตามมา และลดความเสี่ยงในการติดเชื้อในช่องคลอด
ส่วนเพศชายที่มีการผ่าตัดแปลงเพศจากชายเป็นหญิง การทานโพรไบโอติกหลังจากการผ่าตัด จะสามารถช่วยปรับสมดุลภายในช่องคลอดใหม่ ให้มีความใกล้เคียงกับเพศหญิงอย่างแท้จริง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับช่วงเวลาที่ช่องคลอดใหม่ปรับสภาพด้วยเช่นกัน เพราะค่า pH ในช่องคลอดใหม่มีผลต่อจุลินทรีย์ในระบบสืบพันธุ์ นอกจากนี้หากทานสายพันธุ์ที่ช่วยลดการอักเสบยังสามารถช่วยให้แผลผ่าตัดสมานและปรับสภาพไวขึ้นได้อีกด้วย
ซึ่งโพรไบโอติกสายพันธุ์ไทยสามารถหารับประทานได้จากผลิตภัณฑ์ Winona Probio เป็นโพรไบโอติกส์ชนิดจุลินทรีย์มีชีวิตเจ้าแรกที่อยู่ในแคปซูลของคนไทยสูตรเฉพาะของ Winona Probio โดยศูนย์ความเป็นเลิศทางด้านวิจัยโพรไบโอติก คณะแพทยศาสตร์ มศว ได้คิดค้นและพัฒนาโพรไบโอติกส์สายพันธุ์ไทย L. paracasei MSMC39-1 และ Bifidobacterium animalis TA-1 ซึ่งเป็นสายพันธุ์ท้องถิ่นที่คัดแยกพัฒนาและทดสอบในกลุ่มประชากรไทย จึงเหมาะกับสภาวะคนไทยมากที่สุด ด้วยคุณสมบัติที่ดีมากเป็นโพรไบโอติกแบบเชื้อเป็น เป็นจุลินทรีย์ที่มีชีวิตอยู่ในรูปแบบของแคปซูลที่พร้อมเข้าไปเติบโตยึดเกาะที่ผนังของลำไส้ ช่วยในการปรับระบบองค์รวมของสุขภาพได้ทันที
ขอขอบคุณข้อมูลจาก
- งานวิจัย Yoon, Kichul, and Nayoung Kim. “Roles of Sex Hormones and Gender in the Gut Microbiota.” Journal of neurogastroenterology and motility vol. 27,3 (2021): 314-325. doi:10.5056/jnm20208
- งานวิจัย Xu, Linlin et al. “The Hepatoprotective and Hepatotoxic Roles of Sex and Sex-Related Hormones.” Frontiers in immunology vol. 13 939631. 4 Jul. 2022, doi:10.3389/fimmu.2022.939631
- งานวิจัย Krakowsky Y, Potter E, Hallarn J, et al. The Effect of Gender-Affirming Medical Care on the Vaginal and Neovaginal Microbiomes of Transgender and Gender-Diverse People. Front Cell Infect Microbiol. 2022;11:769950. Published 2022 Jan 21. doi:10.3389/fcimb.2021.769950
- https://www.samitivejhospitals.com/th/article/detail/gender-affirmation-surgery
- https://hdmall.co.th/c/masculinizing-hormone-therapy-ftm-sex-reassignment
- Hormone Health network, Masculinizing Hormone Therapy ( https://www.hormone.org/your-health-and-hormones/transgender-health/masculinizing-hormone-therapy ), 15 September 2021.
- Madeline B. Deutsch, MD, MPH, Overview of masculinizing hormone therapy ( https://transcare.ucsf.edu/guidelines/masculinizing-therapy ), 15 September 2021.
- Seattlechildrens.org, A Guide to Masculinizing Hormones: Gender Affirming Care ( https://www.seattlechildrens.org/globalassets/documents/for-patients-and-families/pfe/pe2707.pdf ), 15 September 2021.
- Poonpismai Suwajo, Pronthep Pungrasmi and others, The Development of Sex Reassignment Surgery in Thailand: A Social Perspective ( https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3977439/ ), 15 September 2021.
- https://hdmall.co.th/c/result-of-feminizing-hormone-therapy