ไข้สมองอักเสบโรคร้ายจากหน้าฝน! บรรเทาและรักษาได้ด้วยโพรไบโอติก (Probiotic)

โรคไข้สมองอักเสบ เจอี (Encephalitis)

โรคไข้สมองอักเสบอาจเกิดจากเชื้อไวรัสได้หลายชนิด ส่วนมากพบโรคนี้ในเด็กอายุ 5 – 10 ปี และพบการแพร่ระบาดในภาคเหนือช่วงฤดูฝนมากว่าภาคอื่น ๆ ระยะฟักตัวของโรคประมาณ 1 – 2 สัปดาห์ หลังจากถูกยุงที่มีเชื้อกัด

สาเหตุ  

ส่วนมากที่พบในประเทศไทย เกิดจากเชื้อไวรัสเจอี Japanese encephalitis (E) พาหะนำโรค คือ ยุงรำคาญ  โรคนี้ทำให้เกิดการอักเสบของระบบสมองส่วนกลาง ไม่มียารักษาโดยเฉพาะ เป็นผลให้มีอัตราการตายสูง และก่อให้เกิดความพิการทางสมองในผู้ที่รอดชีวิต ส่วนใหญ่มักจะเป็นในเด็ก พบมากที่สุดในภูมิภาคเอเชียรวมทั้งประเทศไทย โรคนี้เกิดจากการติดเชื้อไวรัส แจแปนีส เอ็นเซฟฟาไลติส หรือเชื้อไวรัสเจอี (Japanese encephalitis: VIRUS JEV) โดยมียุงรําคาญเป็นพาหะนําโรค

อาการของโรค

ผู้ติดเชื้อไวรัสเจอีส่วนใหญ่ไม่แสดงอาการ แต่ถ้ามีอาการมักรุนแรงอาจถึงขั้นเสียชีวิต โดยอาการและอาการแสดงของโรคแบ่งเป็น 3 ระยะ คือ 

1. ระยะแรก จะมีอาการประมาณ 1-6 วัน เริ่มต้นด้วยไข้สูงร่วมกับอาการอ่อนเพลีย ปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน 

2. ระยะสองสมองอักเสบเฉียบพลัน ยังคงมีไข้สูงลอยและเริ่มมีอาการระคายเคืองของเยื่อหุ้มสมอง มีการเปลี่ยนแปลงของระดับความรู้สึกตัว มีอาการชักเกร็ง ซึม หมดสติ หรือบางรายอาจเป็นอัมพาตครึ่งซีกและความผิดปกติของเส้นประสาทสมอง ผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงมักเสียชีวิตในระยะนี้ 

3. ระยะสามหรือระยะฟื้นโรค ในระยะนี้ไข้จะลดลงสู่ปกติ และอาการทางสมองจะค่อยๆ ดีขึ้น แต่แม้ว่าผู้ป่วยจะรอดชีวิตก็มักมีความพิการทางสมองหลงเหลืออยู่ เช่น เกร็ง อัมพาตของแขนขา สติปัญญาต่ำลง พูดไม่ชัด มีความผิดปกติทางด้านพฤติกรรมและอารมณ์ บุคลิกภาพเปลี่ยนไป บางรายเป็นโรคลมชัก เป็นต้น

การรักษาและการป้องกัน

ยังไม่มียาต้านไวรัสที่ออกฤทธิ์เฉพาะสำหรับโรคนี้ ทำได้เพียงรักษาตามอาการและประคับประคอง แต่สามารถป้องกันได้ด้วยการฉีดวัคซีน ปัจจุบันวัคซีนป้องกันโรคไข้สมองอักเสบเจอีมี 2 ชนิด ได้แก่ วัคซีนที่ทำจากเชื้อที่ตายแล้ว และวัคซีนที่ทำจากเชื้อมีชีวิตที่ทำให้อ่อนฤทธิ์ (Live attenuated vaccine) วัคซีนทั้งสองชนิดมีความปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูง

– เด็กทุกคนจะต้องได้รับการฉีดวัคซีนป้องกันโรคไข้สมองอักเสบเจอี (JEV) ซึ่งปัจจุบันจะเป็นชนิดเชื้อเป็นอ่อนฤทธิ์ จำนวน 2 ครั้ง ได้แก่ 

– ครั้งแรก ที่อายุ 9-12 เดือน 

– ครั้งที่ 2 ห่างจากครั้งแรก 3-24 เดือน (ขึ้นอยู่กับชนิดของวัคซีน หากมีข้อห้ามในการฉีดวัคซีนให้พิจารณาใช้วัคซีนเชื้อตาย) 

– นอกจากนี้แนะนำ สำหรับนักท่องเที่ยวที่มีอายุเกิน 1 ปี ที่จะเดินทางเข้ามาในประเทศที่มีการแพร่ระบาดของโรครวมถึงประเทศไทย และอยู่นานเกิน 1 เดือน ควรไปรับวัคซีนให้ครบตามกำหนดก่อนวันเดินทางอย่างน้อย 10 วัน ถ้าเป็นวัคซีนชนิดเชื้อตายให้ฉีดรวม 3 เข็ม มีระยะห่างระหว่างเข็มคือ 4 สัปดาห์ และ 1 ปี ตามลำดับ ผู้ที่เคยได้รับวัคซีนเชื้อตายมาก่อนแต่ยังไม่ครบ สามารถฉีดต่อด้วยวัคซีนชนิดเชื้อเป็นได้

ข้อควรระวังในการวัคซีนป้องกันโรคไข้สมองอักเสบเจอี

ผู้ที่มีประวัติแพ้วัคซีนจากการฉีดวัคซีนป้องกันโรคไข้สมองอักเสบเจอีในครั้งก่อน หญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องจากสาเหตุต่างๆ ผู้ที่รับยากดภูมิคุ้มกัน หรือผู้ที่อยู่ในภาวะที่ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ ห้ามฉีดวัคซีนชนิดเชื้อเป็น ในกรณีเจ็บป่วยเรื้อรังเช่น โรคตับ โรคไต โรคหัวใจ หรือมีภาวะชักภายใน 1 ปี ให้อยู่ในดุลยพินิจของแพทย์ สำหรับผู้ที่มีไข้สูงหรือติดเชื้อรุนแรงให้เลื่อนการรับวัคซีน รอจนหายดีก่อนจึงค่อยมารับวัคซีนใหม่อีกครั้ง

อาการข้างเคียงที่พบหลังฉีดวัคซีน

ด้านอาการข้างเคียงที่พบได้บ้างแต่มักไม่รุนแรงและหายได้เองใน 1-2 วัน ได้แก่ ปวด บวม แดง ร้อนบริเวณที่ฉีด อาการอื่นๆ เช่น มีไข้ เกิดผื่น คลื่นไส้ เบื่ออาหาร เป็นต้น หากมีอาการปวด บวม บริเวณที่ฉีดวัคซีนให้ประคบเย็น หากมีไข้ต่ำๆ สามารถรับประทานยาลดไข้ได้ แต่ถ้ามีอาการผิดปกติอื่นนอกเหนือจากนี้ ควรปรึกษาแพทย์

ทั้งนี้ไม่มีใครทราบล่วงหน้าถึงความเสี่ยงในการติดเชื้อ หรือการระบาดของโรคในพื้นที่อาศัย แต่ทุกคนป้องกันโรคได้ก่อน ด้วยการไปรับวัคซีนเสริมสร้างภูมิคุ้มกันโรคให้ร่างกาย
การฉีดวัคซีนป้องกันโรคไข้สมองอักเสบเจอี ถือเป็นการป้องกันและลดอัตราการติดเชื้อได้เป็นอย่างดี

โพรไบโอติก (Probiotic) กับโรคไข้สมองอักเสบ เจอี เกี่ยวข้องกันอย่างไร ?

การมีอยู่ของจุลินทรีย์บางชนิดในลำไส้ของคุณอาจเสริมความสามารถของระบบภูมิคุ้มกันในการบรรเทาการโจมตีของไวรัสเริมที่อาจทำให้สมองอักเสบถึงแก่ชีวิตได้ 

นักวิจัยกล่าวว่าการค้นพบนี้เป็นครั้งแรกที่ชี้ให้เห็นว่าโมเลกุลของโพรไบโอติก อาจมีประโยชน์ในการรักษาโรคอักเสบของไวรัส โมเลกุลนั้นเรียกว่า capsular polysaccharide A (PSA) ดูเหมือนจะส่งเสริมการตอบสนองในการป้องกันและต้านการอักเสบในระหว่างการติดเชื้อไวรัส (Ph.D.  Ramakrishna Chandran และ Ph.D. Edouard Cantin ผู้เขียนรายงานการศึกษาและวิทยาไวรัสและ ผู้เชี่ยวชาญด้านภูมิคุ้มกันวิทยา)

การศึกษาซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Nature Communications เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม พบว่า PSA ของโพรไบโอติก ทำให้เกิด T และ B เซลล์  ซึ่งยับยั้งระบบภูมิคุ้มกันจากการสร้างการตอบสนองการอักเสบที่เป็นอันตรายมากเกินไป กล่าวอีกนัยหนึ่ง คือ PSA ช่วยลดการอักเสบของก้านสมองโดยส่งเสริมการแสดงออกของ IL-10 ที่หลั่ง T และ B เซลล์ และ IL-10 เป็นไซโตไคน์ต้านการอักเสบที่แข็งแกร่งซึ่งสร้างการตอบสนองในการป้องกันและต้านการอักเสบเพื่อป้องกันโรคไข้สมองอักเสบ การศึกษาครั้งนี้จึงเป็นข้อพิสูจน์และหลักการที่น่าตื่นเต้นซึ่งจำเป็นต้องมีการตรวจสอบการวิจัยเพิ่มเติม แต่ก็สามารถยืนยันได้ว่าการตัดสินใจรับประทานโพรไบโอติกอาจส่งผลต่อสุขภาพโดยรวมและความสามารถในการต่อสู้กับโรค

“การบริโภคพรีไบโอติก (Prebiotic) โพรไบโอติก (Probiotic) หรือซินไบโอติกบางชนิดอาจช่วยเพิ่มความสามารถตามธรรมชาติของร่างกายในการป้องกันการอักเสบ”

ปัจจุบันในประเทศไทยได้มีการค้นพบโพรไบโอติกส์ (Probiotics) สายพันธุ์ที่กระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันและยังสามารถลดการอักเสบได้ด้วยการยับยั้งโปรตีน TNF-alpha ที่เป็นโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบ การทานสายพันธุ์นี้อาจช่วยป้องกันการเกิดโรคร้ายแรงอย่างไข้สมองอักเสบได้ และทำให้ร่างกายมีภูมิคุ้มกันที่ดี

ผู้บริโภคสามารถเลือกผลิตภัณฑ์โพรไบโอติกที่มีคุณภาพ ทั้งผสมไปด้วยพรีไบโอติกซึ่งเป็นอาหารหลักของโพรไบโอติก ทางเราขอแนะนำผลิตภัณฑ์ Winona Probio วิโนน่า โพรไบโอ ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์โพรไบโอติกคุณภาพสูง ผ่านกระบวนการห่อหุ้มโพรไบโอติกด้วยเทคโนโลยีไมโครเอนแคปซูเลชัน และมีกระบวนการรักษาผลิตภัณฑ์อย่างดีที่อุณหภูมิเย็น ดังนั้นจึงได้โพรไบโอติกในปริมาณที่เหมาะสมต่อร่างกาย และโพรไบโอติกสามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงในร่างกาย

โปรไบโอติกแคปซูล โพรไบโอติกจุลินทรีย์มีชีวิตเจ้าแรกที่อยู่ในแคปซูลของคนไทยสูตรเฉพาะของ Winona Probio วิโนน่า โพรไบโอ โดยศูนย์ความเป็นเลิศทางด้านวิจัยโพรไบโอติก คณะแพทยศาสตร์ มศว ได้คิดค้นและพัฒนาโพรไบโอติกส์สายพันธุ์ไทย L. paracasei MSMC39-1 และ Bifidobacterium animalis TA-1 ซึ่งเป็นสายพันธุ์ท้องถิ่นที่คัดแยกพัฒนาและทดสอบในกลุ่มประชากรไทย จึงเหมาะกับสภาวะคนไทยมากที่สุด ด้วยคุณสมบัติที่ดีมากเป็นโพรไบโอติก (Probiotic) แบบเชื้อเป็น เป็นจุลินทรีย์ที่มีชีวิตอยู่ในรูปแบบของแคปซูลที่พร้อมเข้าไปเติบโตยึดเกาะที่ผนังของลำไส้ ช่วยในการปรับระบบองค์รวมของสุขภาพได้ทันที

สนใจสั่งซื้ออาหารเสริมโพรไบโอติกจาก Winona Probio
หรือสอบถามรายละเอียดเกี่ยวกับโพรไบโอติก (Probiotic) เพิ่มเติมได้ที่
โทร. 02-108-8533
LINE@ : https://liff.line.me/1645278921-kWRPP32q/?accountId=winonaprobio
Facebook : https://www.facebook.com/WinonaProbioticsTH/
Youtube : https://www.youtube.com/channel/UCr-jVGP41LxgcmL7343k2tA
E-mail: [email protected]

ขอขอบคุณข้อมูลจาก

1. เว็บไซต์ https://chulalongkornhospital.go.th/kcmh/line

2. งานวิจัย Tan C, Wu Q, Wang H, et al. Dysbiosis of Gut Microbiota and Short-Chain Fatty Acids in Acute Ischemic Stroke and the Subsequent Risk for Poor Functional Outcomes. JPEN J Parenter Enteral Nutr. 2021;45(3):518-529. doi:10.1002/jpen.1861

3. งานวิจัย handran Ramakrishna, Maciej Kujawski, Hiutung Chu, Lin Li, Sarkis K. Mazmanian, Edouard M. Cantin. Bacteroides fragilis polysaccharide A induces IL-10 secreting B and T cells that prevent viral encephalitis. Nature Communications, 2019; 10 (1) DOI: 10.1038/s41467-019-09884-6