โพรไบโอติก

จุลินทรีย์โพรไบโอติกมีบทบาทสำคัญในการฟื้นฟูสมดุลจุลินทรีย์ในลำไส้ ช่วยลดการอักเสบในสมอง เสริมการสื่อสารแกนลำไส้-สมอง และอาจช่วยชะลอการพัฒนาโรคอัลไซเมอร์และภาวะสมองเสื่อม

โรคอัลไซเมอร์เป็นโรคทางสมองที่ทำให้เกิดการเสื่อมถอยของการทำงานของสมอง พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุมากกว่า 65 ปี โรคนี้เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดภาวะสมองเสื่อม และมีผลกระทบอย่างมากต่อความสามารถในการจดจำและคิดวิเคราะห์ของผู้ป่วย สาเหตุหลักของโรคอัลไซเมอร์มาจากการสะสมของโปรตีนชนิดหนึ่งที่เรียกว่า เบต้า-อะไมลอยด์ (beta-amyloid) ในสมอง ซึ่งก่อตัวเป็นแผ่นคราบ (plaques) ที่ขัดขวางการสื่อสารระหว่างเซลล์ประสาท อีกทั้งยังมีการเกิดพยาธิสภาพของโปรตีนเทา (tau protein) ที่เกิดการผิดรูปจนไม่สามารถทำงานได้อย่างเหมาะสม ส่งผลให้เกิดการเสื่อมของเซลล์ประสาทในสมองและเกิดการอักเสบ ทั้งนี้การอักเสบของสมองในผู้ป่วยอัลไซเมอร์จะขัดขวางการส่งข้อมูลระหว่างเซลล์สมอง ทำให้สมองสูญเสียความสามารถในการจัดเก็บข้อมูลและประมวลผลอย่างที่เคย

โรคอัลไซเมอร์เริ่มต้นด้วยการสูญเสียความทรงจำในชีวิตประจำวัน เช่น ลืมเหตุการณ์ล่าสุดหรือชื่อของคนใกล้ชิด ผู้ป่วยอาจสับสนในการทำกิจวัตรประจำวัน มีปัญหาในการตัดสินใจและสื่อสาร ซึ่งในระยะท้ายของโรคมักไม่สามารถทำกิจกรรมพื้นฐานได้และอาจมีพฤติกรรมเปลี่ยนแปลง เช่น ความวิตกกังวล หงุดหงิด หรือก้าวร้าว โรคนี้ส่งผลกระทบรุนแรงต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและครอบครัว เนื่องจากผู้ป่วยจะสูญเสียความสามารถในการพึ่งพาตนเองและต้องการการดูแลตลอดเวลา แม้ปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษาหายขาด แต่การรักษามุ่งเน้นที่การชะลอการพัฒนาและบรรเทาอาการ

ระบบประสาทและความสัมพันธ์กับโรคอัลไซเมอร์

โรคอัลไซเมอร์มีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับการเสื่อมของระบบประสาท โดยกลไกหลักที่ทำให้สมองของผู้ป่วยอัลไซเมอร์เสื่อมถอย คือการสะสมของโปรตีนที่ผิดปกติ ได้แก่ โปรตีนเบต้า-อะไมลอยด์ (beta-amyloid) และโปรตีนเทา (tau protein) ซึ่งการสะสมเหล่านี้ส่งผลให้เกิดการทำลายเซลล์ประสาทในสมองอย่างรุนแรง โปรตีนเบต้า-อะไมลอยด์สะสมกันเป็นแผ่นคราบ (plaques) ในสมอง ซึ่งขัดขวางการส่งสัญญาณระหว่างเซลล์ประสาท และเป็นสาเหตุสำคัญของการอักเสบในเนื้อสมอง การอักเสบนี้เกิดขึ้นจากการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันของสมองที่เรียกว่าไมโครเกลีย (microglia) ซึ่งทำหน้าที่ในการกำจัดโปรตีนที่ผิดปกติ อย่างไรก็ตาม ในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ กลไกนี้ทำงานผิดปกติจนเกิดการทำลายเซลล์สมองเอง

โพรไบโอติก

นอกจากนี้โปรตีนเทา (tau protein) ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของโครงสร้างเซลล์ประสาทในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ จะเกิดการพับผิดรูปและจับตัวเป็นพยาธิสภาพ (neurofibrillary tangles) ซึ่งส่งผลให้โครงสร้างของเซลล์ประสาทเสื่อมสภาพลง การเสื่อมของเซลล์ประสาททำให้สมองสูญเสียความสามารถในการประมวลผลและจัดเก็บข้อมูล ส่งผลให้ผู้ป่วยอัลไซเมอร์ประสบกับการลดลงของความจำ การรับรู้ และการทำงานทางปัญญา กระบวนการเสื่อมของเซลล์ประสาทเหล่านี้เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดอาการของโรคอัลไซเมอร์ เช่น การสูญเสียความทรงจำ การคิดวิเคราะห์ที่ลดลง และการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรม

กระบวนการอักเสบในสมองของผู้ป่วยอัลไซเมอร์ยังมีความเชื่อมโยงกับการทำงานผิดปกติของไซโตไคน์ที่ก่อให้เกิดการอักเสบ (pro-inflammatory cytokines) เช่น TNF-α, IL-1β, และ IL-6 ไซโตไคน์เหล่านี้ถูกปล่อยออกมาจากไมโครเกลียที่ถูกกระตุ้น ทำให้เกิดการอักเสบในสมองและเป็นวงจรที่เลวร้าย ซึ่งการอักเสบนี้กระตุ้นให้เกิดการสะสมของโปรตีนอะไมลอยด์-บีต้าและการพับผิดรูปของโปรตีนเทา ซึ่งนำไปสู่การเสื่อมของเซลล์ประสาทและการสูญเสียของสมรรถภาพการทำงานของสมองอย่างต่อเนื่อง ยิ่งไปกว่านั้น การสะสมของไซโตไคน์ที่ผิดปกติสามารถข้ามผ่านเส้นกั้นเลือดและสมอง (BBB – Blood-brain barrier) เข้าสู่สมอง ทำให้กระบวนการเสื่อมสภาพของสมองทวีความรุนแรงขึ้น

กลไกที่เชื่อมโยงจุลินทรีย์ในลำไส้ โพรไบโอติก และโรคอัลไซเมอร์

แกนลำไส้-สมอง (Gut-Brain Axis): แกนลำไส้-สมองเป็นระบบการสื่อสารสองทางระหว่างสมองและระบบย่อยอาหาร ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการทำงานของสมองผ่านทางช่องทางทางประสาท ฮอร์โมน และภูมิคุ้มกัน การเสียสมดุลของจุลินทรีย์ในลำไส้ หรือ Dysbiosis ทำให้เกิดการขัดขวางในแกนนี้และเกี่ยวข้องกับการเกิดโรคทางระบบประสาทเสื่อม เช่น โรคอัลไซเมอร์

Dysbiosis และการเสื่อมสภาพของระบบประสาท: การเสียสมดุลของจุลินทรีย์ในลำไส้ส่งผลให้เกิดการเพิ่มความสามารถในการซึมผ่านของกำแพงเลือด-สมอง ซึ่งทำให้เซลล์ประสาทตายและเกิดการอักเสบในสมอง ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของโรคอัลไซเมอร์ กระบวนการนี้ช่วยเร่งการก่อตัวของแผ่นเบต้าอะไมลอยด์ (Aβ) และการฟอสฟอรีเลชันของโปรตีนเทา (Tau) ซึ่งเป็นลักษณะเด่นของโรคอัลไซเมอร์

การใช้โพรไบโอติกเพื่อปรับสมดุลจุลินทรีย์ในลำไส้: โพรไบโอติกสามารถช่วยฟื้นฟูสมดุลของจุลินทรีย์ในลำไส้ และป้องกันไม่ให้เกิดการเสียสมดุลที่เกี่ยวข้องกับโรคอัลไซเมอร์ได้ โดยโพรไบโอติกทำหน้าที่เสริมสร้างการสื่อสารในแกนลำไส้-สมอง ส่งเสริมการผลิตสารสื่อประสาท เช่น เซโรโทนินและกรดไขมันสายสั้น (SCFAs) ที่มีผลกระทบต่อการทำงานของสมองโดยตรง นอกจากนี้ โพรไบโอติกยังช่วยลดการอักเสบในสมองและช่วยเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย ทำให้ลดการสะสมของโปรตีนเบต้าอะไมลอยด์ในสมองซึ่งเป็นสาเหตุของโรคอัลไซเมอร์

การฟื้นฟูและป้องกันการเสื่อมสภาพของสมอง: การวิจัยในสัตว์ทดลองพบว่า การให้โพรไบโอติกช่วยฟื้นฟูความจำและลดการสะสมของโปรตีน Aβ ในสมอง รวมทั้งลดการอักเสบและความเครียดออกซิเดชัน ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่การเสื่อมสภาพของเซลล์ประสาทในโรคอัลไซเมอร์ โพรไบโอติกยังช่วยกระตุ้นการผลิตโปรตีนที่ส่งเสริมการเจริญเติบโตของเซลล์ประสาท เช่น BDNF ทำให้การทำงานของสมองดีขึ้นในระยะยาว

งานวิจัยที่สนับสนุนการใช้จุลินทรีย์โพรไบโอติกช่วยเรื่องโรคที่เกี่ยวข้องกับสมอง

งานวิจัยของ Zhu และคณะ ปี 2021 ได้มีการใช้จุลินทรีย์โพรไบโอติกช่วยปรับปรุงการทำงานของสมองในผู้ที่มีภาวะบกพร่องทางการรับรู้ระดับเล็กน้อย (Mild Cognitive Impairment, MCI) และโรคอัลไซเมอร์ (AD) พบว่าโพรไบโอติกมีผลในเชิงบวกต่อการปรับปรุงความสามารถทางสมองในกลุ่มผู้ที่มีภาวะ MCI อย่างมีนัยสำคัญ แต่ในกลุ่มผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์ ผลลัพธ์แสดงให้เห็นถึงการปรับปรุงที่ดีแต่ยังไม่เด่นชัดมากนัก ซึ่ง MCI เป็นภาวะที่การทำงานของสมองเริ่มมีการเสื่อมถอยหรือมีปัญหาด้านการรับรู้ เช่น ความจำ การตัดสินใจ หรือความสามารถในการทำงานประจำวัน ซึ่งกลุ่มคนที่มีภาวะเหล่านี้มีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไปที่จะพัฒนาเป็นโรคอัลไซเมอร์หรือภาวะสมองเสื่อม

นอกจากนี้ ผลการทดลองยังพบว่าจุลินทรีย์โพรไบโอติกสามารถส่งผลต่อโครงสร้างและความหลากหลายของจุลินทรีย์ในลำไส้ ซึ่งมีความสัมพันธ์กับการทำงานของสมอง การศึกษาเกี่ยวกับจุลินทรีย์พบว่าผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์มักมีความหลากหลายของจุลินทรีย์ในลำไส้ลดลง ซึ่งเชื่อมโยงกับความรุนแรงของอาการ อย่างไรก็ตาม การวิจัยเกี่ยวกับโพรไบโอติกในการรักษาและป้องกันโรคอัลไซเมอร์ยังคงต้องการการศึกษาเพิ่มเติม โดยเฉพาะในด้านการเลือกสายพันธุ์ของจุลินทรีย์ที่มีประสิทธิภาพต่อระบบประสาท การวิจัยในอนาคตควรเน้นการหาสายพันธุ์ที่สามารถลดการอักเสบในสมองและลดการสะสมของโปรตีนที่เป็นพิษ เช่น β-amyloid และ Tau protein รวมถึงการศึกษาเกี่ยวกับวิธีการนำโพรไบโอติกไปใช้งาน เช่น รูปแบบการบริโภคและขนาดของปริมาณที่เหมาะสม ความเข้าใจที่ดีขึ้นเกี่ยวกับกลไกเหล่านี้อาจนำไปสู่การพัฒนายาใหม่ที่ใช้โพรไบโอติกเป็นองค์ประกอบสำคัญในการรักษาหรือป้องกันโรคอัลไซเมอร์ในอนาคต

โรคอัลไซเมอร์ตัวร้าย…ช่วยได้ด้วยจุลินทรีย์โพรไบโอติก

โรคอัลไซเมอร์เป็นโรคทางสมองที่ทำให้เกิดการเสื่อมถอยของการทำงานของสมอง พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุมากกว่า 65 ปี โรคนี้เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดภาวะสมองเสื่อม และมีผลกระทบอย่างมากต่อความสามารถในการจดจำและคิดวิเคราะห์ของผู้ป่วย สาเหตุหลักของโรคอัลไซเมอร์มาจากการสะสมของโปรตีนชนิดหนึ่งที่เรียกว่า เบต้า-อะไมลอยด์ (beta-amyloid) ในสมอง ซึ่งก่อตัวเป็นแผ่นคราบ (plaques) ที่ขัดขวางการสื่อสารระหว่างเซลล์ประสาท อีกทั้งยังมีการเกิดพยาธิสภาพของโปรตีนเทา (tau protein) ที่เกิดการผิดรูปจนไม่สามารถทำงานได้อย่างเหมาะสม ส่งผลให้เกิดการเสื่อมของเซลล์ประสาทในสมองและเกิดการอักเสบ ทั้งนี้การอักเสบของสมองในผู้ป่วยอัลไซเมอร์จะขัดขวางการส่งข้อมูลระหว่างเซลล์สมอง ทำให้สมองสูญเสียความสามารถในการจัดเก็บข้อมูลและประมวลผลอย่างที่เคย

โรคอัลไซเมอร์เริ่มต้นด้วยการสูญเสียความทรงจำในชีวิตประจำวัน เช่น ลืมเหตุการณ์ล่าสุดหรือชื่อของคนใกล้ชิด ผู้ป่วยอาจสับสนในการทำกิจวัตรประจำวัน มีปัญหาในการตัดสินใจและสื่อสาร ซึ่งในระยะท้ายของโรคมักไม่สามารถทำกิจกรรมพื้นฐานได้และอาจมีพฤติกรรมเปลี่ยนแปลง เช่น ความวิตกกังวล หงุดหงิด หรือก้าวร้าว โรคนี้ส่งผลกระทบรุนแรงต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและครอบครัว เนื่องจากผู้ป่วยจะสูญเสียความสามารถในการพึ่งพาตนเองและต้องการการดูแลตลอดเวลา แม้ปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษาหายขาด แต่การรักษามุ่งเน้นที่การชะลอการพัฒนาและบรรเทาอาการ

โพรไบโอติก

ระบบประสาทและความสัมพันธ์กับโรคอัลไซเมอร์

โรคอัลไซเมอร์มีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับการเสื่อมของระบบประสาท โดยกลไกหลักที่ทำให้สมองของผู้ป่วยอัลไซเมอร์เสื่อมถอย คือการสะสมของโปรตีนที่ผิดปกติ ได้แก่ โปรตีนเบต้า-อะไมลอยด์ (beta-amyloid) และโปรตีนเทา (tau protein) ซึ่งการสะสมเหล่านี้ส่งผลให้เกิดการทำลายเซลล์ประสาทในสมองอย่างรุนแรง โปรตีนเบต้า-อะไมลอยด์สะสมกันเป็นแผ่นคราบ (plaques) ในสมอง ซึ่งขัดขวางการส่งสัญญาณระหว่างเซลล์ประสาท และเป็นสาเหตุสำคัญของการอักเสบในเนื้อสมอง การอักเสบนี้เกิดขึ้นจากการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันของสมองที่เรียกว่าไมโครเกลีย (microglia) ซึ่งทำหน้าที่ในการกำจัดโปรตีนที่ผิดปกติ อย่างไรก็ตาม ในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ กลไกนี้ทำงานผิดปกติจนเกิดการทำลายเซลล์สมองเอง

นอกจากนี้ โปรตีนเทา (tau protein) ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของโครงสร้างเซลล์ประสาทในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ จะเกิดการพับผิดรูปและจับตัวเป็นพยาธิสภาพ (neurofibrillary tangles) ซึ่งส่งผลให้โครงสร้างของเซลล์ประสาทเสื่อมสภาพลง การเสื่อมของเซลล์ประสาททำให้สมองสูญเสียความสามารถในการประมวลผลและจัดเก็บข้อมูล ส่งผลให้ผู้ป่วยอัลไซเมอร์ประสบกับการลดลงของความจำ การรับรู้ และการทำงานทางปัญญา กระบวนการเสื่อมของเซลล์ประสาทเหล่านี้เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดอาการของโรคอัลไซเมอร์ เช่น การสูญเสียความทรงจำ การคิดวิเคราะห์ที่ลดลง และการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรม

กระบวนการอักเสบในสมองของผู้ป่วยอัลไซเมอร์ยังมีความเชื่อมโยงกับการทำงานผิดปกติของไซโตไคน์ที่ก่อให้เกิดการอักเสบ (pro-inflammatory cytokines) เช่น TNF-α, IL-1β, และ IL-6 ไซโตไคน์เหล่านี้ถูกปล่อยออกมาจากไมโครเกลียที่ถูกกระตุ้น ทำให้เกิดการอักเสบในสมองและเป็นวงจรที่เลวร้าย ซึ่งการอักเสบนี้กระตุ้นให้เกิดการสะสมของโปรตีนอะไมลอยด์-บีต้าและการพับผิดรูปของโปรตีนเทา ซึ่งนำไปสู่การเสื่อมของเซลล์ประสาทและการสูญเสียของสมรรถภาพการทำงานของสมองอย่างต่อเนื่อง ยิ่งไปกว่านั้น การสะสมของไซโตไคน์ที่ผิดปกติสามารถข้ามผ่านเส้นกั้นเลือดและสมอง (BBB – Blood-brain barrier) เข้าสู่สมอง ทำให้กระบวนการเสื่อมสภาพของสมองทวีความรุนแรงขึ้น

การสะสมโปรตีนเบต้า-อะไมลอยด์และโปรตีนเทาในสมองส่งผลให้เกิดการอักเสบในเซลล์ประสาท การตอบสนองผิดปกติของไมโครเกลีย และการเสื่อมของโครงสร้างเซลล์สมอง โรคอัลไซเมอร์มีความเกี่ยวข้องกับการสะสมโปรตีนผิดปกติและการอักเสบในสมอง โพรไบโอติกช่วยฟื้นฟูสมดุลจุลินทรีย์ในลำไส้ ส่งเสริมการสื่อสารแกนลำไส้-สมอง ลดการอักเสบในสมอง และสนับสนุนสุขภาพสมองในระยะยาว

สนใจสั่งซื้ออาหารเสริมโพรไบโอติกจาก Winona Probio หรือติดตาม Winona Probiotic รีวิว เพิ่มเติมได้ที่

โทร. 02-666-9446  (จันทร์ – ศุกร์ 08.30-18.30 น. เสาร์ 09.00 – 18.00 น.)
E-mail: [email protected]
https://winonaprobio.com/shop/