โพรไบโอติก

จุลินทรีย์โพรไบโอติกมีบทบาทสำคัญในการรักษาสุขภาพช่องคลอดของผู้หญิง ช่วยปรับสมดุลจุลินทรีย์และป้องกันการติดเชื้อในช่องคลอด

ช่องคลอดของผู้หญิง (vaginal) เป็นระบบนิเวศที่ซับซ้อนและมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อสุขภาพ โดยปกติแล้วช่องคลอดจะถูกปกครองโดยแบคทีเรียประจำถิ่น (vaginal microbiota) ซึ่งมีหน้าที่รักษาสมดุลของจุลชีพและป้องกันการเจริญเติบโตของเชื้อโรคชนิดอื่นๆ อย่างไรก็ตาม หากสมดุลจุลินทรีย์ในช่องคลอดนี้ถูกรบกวน (vaginal dysbiosis) อาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพหลายประการ ที่ส่งผลกระทบอย่างมากต่อสุขภาพของผู้หญิง ปัญหาที่พบบ่อยเมื่อสมดุลของจุลชีพในช่องคลอดถูกทำลาย คือการเกิดโรคช่องคลอดอักเสบจากแบคทีเรีย และการติดเชื้อราในช่องคลอดได้ นอกจากนี้ ระบบจุลินทรีย์ที่เสียสมดุลนี้ยังสามารถนำไปสู่การติดเชื้ออื่นๆ เช่น Trichomonas vaginalis, Neisseria gonorrhoeae, Mycoplasma genitalium, Chlamydia trachomatis รวมถึงการติดเชื้อไวรัสอย่าง HPV, HSV-2 และ HIV อีกด้วย การรักษาที่นิยมใช้ในปัจจุบันสำหรับปัญหาจุลชีพในช่องคลอดคือการใช้ยาปฏิชีวนะ แม้ว่าจะมีประสิทธิภาพแต่ก็มีความเสี่ยงที่จะทำให้เกิดปัญหาการดื้อยาและการกลับมาเป็นซ้ำ ดังนั้น การปรับสมดุลของจุลชีพในช่องคลอดด้วยวิธีการต่างๆ จึงเป็นแนวทางที่สำคัญในการรักษาและป้องกันโรคทางนรีเวชอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ภาวะที่เกิดจากการเสียสมดุลของจุลินทรีย์ในช่องคลอด (Vaginal Dysbiosis)
Vaginal dysbiosis เป็นภาวะที่ความสมดุลของจุลินทรีย์ในช่องคลอดถูกรบกวน ซึ่งส่งผลให้เกิดการเจริญเติบโตอย่างผิดปกติของแบคทีเรียที่ไม่เป็นประโยชน์หรือเชื้อโรคอื่นๆ ในช่องคลอด เมื่อเกิดภาวะ vaginal dysbiosis ขึ้น ระดับของ Lactobacillus ในช่องคลอดจะลดลง ทำให้ pH ในช่องคลอดเพิ่มสูงขึ้น เป็นผลให้แบคทีเรียที่ไม่เป็นประโยชน์หรือเชื้อโรคอื่นๆ เจริญเติบโตและก่อให้เกิดอาการผิดปกติต่างๆ เช่น ตกขาวที่มีกลิ่นเหม็นหรืออาการระคายเคือง เป็นต้น ภาวะนี้อาจเกิดจากหลายปัจจัย เช่น การใช้ยาปฏิชีวนะที่ไปฆ่าแบคทีเรียที่มีประโยชน์ การล้างช่องคลอดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ การมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัย การใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่ระคายเคือง รวมถึงความเครียดและการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน

การรับประทานจุลินทรีย์โพรไบโอติกทางปากจะช่วยรักษาดูแลสุขภาพของช่องคลอดได้อย่างไร?

โพรไบโอติกเป็นจุลินทรีย์ที่มีชีวิตที่เป็นที่รู้จักดีว่ามีประโยชน์ต่อสุขภาพทางเดินอาหาร แต่คุณรู้หรือไม่ว่าจุลินทรีย์โพรไบโอติกก็มีบทบาทสำคัญในการเสริมสร้างสุขภาพช่องคลอดของผู้หญิงด้วย แล้วจุลินทรีย์โพรไบโอติกช่วยอะไรผู้หญิง? จุลินทรีย์โพรไบโอติกมีบทบาทสำคัญในการรักษาสุขภาพช่องคลอดของผู้หญิง โดยเฉพาะการเสริมสร้างสมดุลของจุลินทรีย์ในช่องคลอด (vaginal microbiota) ที่ประกอบด้วย Lactobacillus เป็นจุลินทรีย์ประจำถิ่นกลุ่มใหญ่ เมื่อรับประทานโพรไบโอติกเข้าไปอย่างเพียงพอจะสามารถเพิ่มจำนวนของจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ในทางเดินอาหาร ซึ่งมีผลต่อไมโครไบโอตาในช่องคลอดด้วย กลไกที่ถูกกล่าวถึงความสัมพันธ์ของทั้งสองระบบ คือ vagina-gut axis ซึ่งเป็นการสื่อสารกันระหว่างไมโครไบโอตาในสองระบบนี้ โดยการเชื่อมโยงผ่านการเคลื่อนย้ายของจุลินทรีย์และสารชีวเคมี ได้แก่ การเชื่อมต่อกันทางกายวิภาคของช่องคลอดและทวารหนัก (ปลายลำไส้ใหญ่) มีตำแหน่งที่อยู่ใกล้ชิดกันในร่างกายผู้หญิง ซึ่งสร้างโอกาสให้เกิดการเคลื่อนย้ายของจุลินทรีย์ระหว่างสองบริเวณนี้ได้ ตัวอย่างเช่น เมื่อเกิดการขับถ่าย จุลินทรีย์จากทวารหนักอาจเคลื่อนย้ายเข้าสู่ช่องคลอดผ่านการสัมผัสหรือกระบวนการทางกายภาพอื่นๆ อีกหนึ่งการสื่อสารคือสารชีวเคมีที่ผลิตโดยจุลินทรีย์ในทางเดินอาหาร เช่น กรดไขมันสายสั้น (SCFAs) สามารถส่งผลกระทบต่อสมดุลของไมโครไบโอตาในช่องคลอดผ่านระบบไหลเวียนโลหิตของร่างกาย SCFAs เหล่านี้ มีบทบาทสำคัญในการรักษาสุขภาพของเยื่อบุลำไส้และส่งเสริมการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันนั่นเอง

กลไกการทำงานหลักของจุลินทรีย์โพรไบโอติกต่อการดูแลสุขภาพช่องคลอด

การผลิตสารต้านจุลชีพ
จุลินทรีย์ประจำถิ่นที่ดีในบริเวณช่องคลอด เมื่อเจริญเติบโตจะผลิตกรดแลคติกออกมา กรดแลคติกเหล่านี้จะช่วยรักษาค่า pH ของช่องคลอดให้อยู่ในระดับต่ำ (ประมาณ 3.5-4.5) ซึ่งช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียที่เป็นอันตราย เช่น Gardnerella vaginalis
นอกจากนี้ ยังมีสารต้านจุลชีพชนิดอื่นๆ เช่น ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ (H2O2) และ แบคทีรีโอซิน (bacteriocins) ซึ่งสารเหล่านี้มีความสามารถในการฆ่าหรือยับยั้งการเติบโตของเชื้อก่อโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ ตัวอย่างเช่น Lactobacillus บางสายพันธุ์ในช่องคลอดมีความสามารถในการสร้าง H2O2 ที่ช่วยรักษาสภาพแวดล้อมที่เป็นกรดในช่องคลอด ซึ่งไม่เอื้อต่อการเจริญเติบโตของแบคทีเรียที่เป็นอันตรายและยีสต์

การรวมตัวของจุลินทรีย์โพรไบโอติกกับเชื้อก่อโรค
โพรไบโอติกบางชนิดมีความสามารถในการรวมตัวหรือจับกับเชื้อก่อโรคในช่องคลอด เช่น Gardnerella vaginalis ซึ่งเป็นแบคทีเรียที่มักเกี่ยวข้องกับภาวะช่องคลอดอักเสบจากแบคทีเรีย (Bacterial Vaginosis หรือ BV) การจับตัวนี้ทำให้เชื้อก่อโรคไม่สามารถเกาะติดกับผนังช่องคลอดและเจริญเติบโตได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การปรับภูมิคุ้มกัน
จุลินทรีย์โพรไบโอติกสามารถกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันในช่องคลอด โดยการกระตุ้นการผลิตสารภูมิคุ้มกัน เช่น Immunoglobulin A (IgA) และการกระตุ้นการทำงานของเซลล์ภูมิคุ้มกันในท้องถิ่น ซึ่งช่วยเสริมสร้างความสามารถของร่างกายในการต่อสู้กับเชื้อก่อโรค ทำให้ลดความเสี่ยงของการติดเชื้อและการอักเสบในช่องคลอด นอกจากนี้โพรไบโอติกยังสามารถปรับสมดุลของการตอบสนองทางภูมิคุ้มกัน ลดการอักเสบที่มากเกินไป ซึ่งอาจช่วยลดอาการอักเสบที่เกี่ยวข้องกับภาวะ BV

การแข่งขันกับแบคทีเรียที่เป็นอันตราย
จุลินทรีย์โพรไบโอติกโดยเฉพาะ Lactobacillus spp. มีส่วนช่วยกระตุ้นเซลล์ในเยื่อบุผิวของช่องคลอดให้ผลิตมิวซินมากขึ้น โดยมิวซินเป็นโปรตีนที่ทำให้ชั้นเมือกมีความหนาและเหนียวมากขึ้น ช่วยเพิ่มความสามารถในการปกป้องเยื่อบุผิวจากการรุกรานของเชื้อก่อโรค ทำให้โพรไบโอติกสามารถแข่งขันกับแบคทีเรียที่เป็นอันตรายในการยึดติดกับผิวเยื่อบุช่องคลอด ซึ่งการแข่งขันนี้ช่วยลดการยึดติดและการเจริญเติบโตของแบคทีเรียที่เป็นอันตราย

การรบกวนการสร้างไบโอฟิล์มของเชื้อก่อโรค
ไบโอฟิล์ม (Biofilm) คือชั้นของจุลชีพที่ยึดติดกันและป้องกันตนเองจากสภาวะแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม เช่น ยาปฏิชีวนะ การสร้างไบโอฟิล์มช่วยให้เชื้อก่อโรคสามารถอยู่รอดได้ในสภาพแวดล้อมที่ท้าทาย โพรไบโอติกบางชนิดสามารถรบกวนกระบวนการสร้างไบโอฟิล์มของเชื้อก่อโรคได้ ทำให้เชื้อก่อโรคไม่สามารถรวมตัวกันได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีความไวต่อการรักษามากขึ้น ตัวอย่างเช่น โพรไบโอติกสามารถยับยั้งการสร้างไบโอฟิล์มของ Gardnerella vaginalis ซึ่งช่วยลดความสามารถในการก่อโรคของแบคทีเรียนี้

จุลินทรีย์ในช่องคลอดมีบทบาทสำคัญในการรักษาสุขภาพของผู้หญิง โดยเฉพาะ Lactobacillus ซึ่งช่วยควบคุมค่า pH และป้องกันการเจริญเติบโตของเชื้อก่อโรค การเสียสมดุลของจุลชีพในช่องคลอด (vaginal dysbiosis) อาจนำไปสู่การติดเชื้อและปัญหาสุขภาพต่างๆ การรับประทานโพรไบโอติกมีบทบาทสำคัญในการฟื้นฟูสมดุลจุลชีพในช่องคลอดผ่านกลไกต่างๆ เช่น การผลิตสารต้านจุลชีพ การกระตุ้นภูมิคุ้มกัน และการยับยั้งการสร้างไบโอฟิล์ม การใช้โพรไบโอติกจึงเป็นวิธีสำคัญในการดูแลและป้องกันสุขภาพช่องคลอดอย่างมีประสิทธิภาพ

Reference
1. Anukam, K. C., Reid, G., Heineman, C., & Bruce, A. W. (2019). The role of probiotics in promoting vaginal health. Frontiers in Public Health, 7, 223.
2. Borges, S., Silva, J., Teixeira, P., & Santos, J. C. (2018). The role of lactobacilli and probiotics in maintaining vaginal health. Archives of Gynecology and Obstetrics, 297(6), 1433-1441.
3. Donders, G. G. G., Bellen, G., & Rezeberga, D. (2017). Aerobic vaginitis: No longer a stranger. Research in Microbiology, 168(9-10), 806-823.
4. Homayouni Rad, A., Badri, M., Zarrin, R., Sadeghi, F., Vahedi, S., & Abbasi, A. (2020). The effects of probiotics on female genital tract infections: A review. Journal of Clinical Medicine, 9(3), 830.
5. Jack, C. M., Warren, C., & Woods, C. (2019). Cytolytic vaginosis: A critical appraisal. Journal of Lower Genital Tract Disease, 23(4), 317-322.
6. Liu, P., Lu, Y., Li, R., & Chen, X. (2023). Use of probiotic lactobacilli in the treatment of vaginal infections: In vitro and in vivo investigations. Frontiers in Cellular and Infection Microbiology, 13, 1153894. https://doi.org/10.3389/fcimb.2023.1153894
7. Maldonado Galdeano, C., Cazorla, S. I., Lemme-Dumit, J. M., Vélez, E., & Perdigón, G. (2019). Impact of a probiotic on innate mucosal immunity. Immunology, 157(1), 1-10.
8. Miller, E. A., Beasley, D. E., Dunn, R. R., & Archie, E. A. (2019). Probiotic mechanisms and the vaginal microbiome: A review. Annals of Clinical Microbiology and Antimicrobials, 18(1), 21.
9. Peebles, K., Edwards, J. E., & Kenyon, C. (2019). Role of the vaginal microbiome in modulating the risk of sexually transmitted infections. Current HIV/AIDS Reports, 16(2), 16-24.
10. Ravel, J., Gajer, P., Abdo, Z., Schneider, G. M., Koenig, S. S. K., McCulle, S. L., Karlebach, S., Gorle, R., Russell, J., Tacket, C. O., Brotman, R. M., Davis, C. C., Ault, K., Peralta, L., & Forney, L. J. (2011). Vaginal microbiome of reproductive-age women. Proceedings of the National Academy of Sciences, 108(Supplement 1), 4680-4687.
11. Reid, G., Bast, A., & MacCallum, J. (2018). Probiotics and prebiotics in promoting vaginal health. Expert Review of Anti-infective Therapy, 16(3), 153-160.
12. Ruiz, L., Delgado, S., Ruas-Madiedo, P., Sánchez, B., & Margolles, A. (2019). How do bifidobacteria counteract infections and benefit infant health? International Journal of Molecular Sciences, 20(16), 385.
13. Sanchez, M., Delgado, M., & Blanco, J. (2018). Probiotics and the vaginal microbiome: Impact on vaginal health and disease. International Journal of Women’s Health, 10, 147-158.
14. Sobel, J. D. (2014). Desquamative inflammatory vaginitis: A new subgroup of purulent vaginitis responsive to topical 2% clindamycin therapy. American Journal of Obstetrics and Gynecology, 210(5), 391-e1.
15. Sobel, J. D., Faro, S., Force, R. W., Foxman, B., Ledger, W. J., Nyirjesy, P. R., Reed, B. D., & Summers, P. R. (2019). Vulvovaginal candidiasis: Epidemiologic, diagnostic, and therapeutic considerations. American Journal of Obstetrics and Gynecology, 220(1), 43-e1.

สนใจสั่งซื้ออาหารเสริมโพรไบโอติกจาก Winona Probio หรือติดตาม Winona Probiotic รีวิว เพิ่มเติมได้ที่

โทร. 02-666-9446  (จันทร์ – ศุกร์ 08.30-18.30 น. เสาร์ 09.00 – 18.00 น.)
E-mail: [email protected]
https://winonaprobio.com/shop/